Przykładowe scenariusze

Aby lepiej uzmysłowić czytelnikowi możliwości i funkcje instalacji KNX/EIB w budynku jednorodzinnym, poniżej dokładniej opisano kilka wybranych pomieszczeń. Zaakcentowano przede wszystkim ich funkcje podstawowe oraz te dodatkowe, które wynikają z inwencji projektanta systemu KNX/EIB.

Wejście – inteligentny dom KNX / EIB

Pierwszym elementem, na który trafiamy po powrocie z pracy do domu jest wejście. Oczywiste jest, że musi ono spełniać wiele warunków. Przede wszystkim poza odpowiednim schludnym wyglądem jego głównym zadaniem jest ograniczenie dostępu do wnętrza domu dla osób niepowołanych. Drzwi zamykane na klasyczne zamki nadal są najbardziej powszechne. Dzisiejsza technika pozwala jednak zastosować rozwiązania bardziej funkcjonalne i bezpieczne. Znamy już od kilku lat rozwiązania bazujące na kontroli obiektu za pomocą kamer wizyjnych lub choćby prostych czujników ruchu. W projekcie zastosowano przy wejściu do budynku zamek drzwiowy z kontrolą dostępu. Idea takiego zamka oparta jest na urządzeniu współpracującym z kluczami (lub kartami) dostępu. Każdy z mieszkańców posiada swój własny indywidualny klucz, którego wygląd nie odbiega od kluczy typowych. Jego ewentualne zgubienie nie zmusza właściciela do zmiany zamka. Wystarczy usunąć prawo dostępu do domu dla danego klucza. Zamka nie można otworzyć czy zamknąć zdalnie. Można natomiast zdalnie zezwolić (lub nie) na otwarcie danym kluczem. Jak już wcześniej wspomniano, w technologii KNX/EIB jedno urządzenie może komunikować się z wieloma urządzeniami, współdzieląc określone parametry, np. informacja o obecności mieszkańców. W przykładowym obiekcie, po przekręceniu klucza przy opuszczaniu domu, zamek może wysyłać sygnały do innych urządzeń np. zgasić wszystkie światła, zamknąć rolety, obniżyć temperaturę, załączyć alarm z monitoringiem itp.

Oprócz 'inteligentnego' zamka zaproponowano dodatkowo rozwiązanie bardziej klasyczne, jednak będące częścią składową instalacji KNX/EIB  oświetlenia zewnętrznego wraz z czujnikiem ruchu. W momencie pojawienia się jakiejkolwiek osoby przed domem o zmierzchu, czujnik na podstawie odebranego sygnału zapala lampę.

Hall – inteligentny dom KNX/EIB

Jednym z najczęściej 'odwiedzanych' przez domowników z racji swego położenia części domu jest hall. Także tutaj przewidziano montaż kilku inteligentnych urządzeń wpiętych do magistrali KNX / EIB. Głównym elementem jest czujnik ruchu, którego zadaniem jest wykrywanie obecności osób. Jego parametr wyjściowy steruje w tym przypadku oświetleniem, ogrzewaniem oraz jest wykorzystywany pośrednio przez instalację alarmową. Przewidziano montaż na ścianie włącznika 5-klawiszowego z termostatem, co umożliwia mieszkańcom ręczne ustawienie temperatury tego pomieszczenia. Co ciekawe, włącznik oprócz klasycznego sterowania światłem w hallu, może sterować kilkoma dodatkowymi funkcjami w innych pomieszczeniach. Zdefiniowany jeden z 5 klawiszy może wyłączać oświetlenie w całym budynku, obniżać temperaturę we wszystkich pomieszczeniach i odcinać prąd we wszystkich gniazdkach elektrycznych. Wydaje się to być bardzo praktycznym rozwiązaniem w przypadku opuszczania domu.

Zamontowany w hallu grzejnik posiada inteligentny siłownik ogrzewania, który to dzięki sygnałom odbieranym od termostatu KNX/EIB utrzymuje zadaną temperaturę. Z kolei ściemniacz sprzężony z czujnikiem nasłonecznienia zajmuje się regulacją natężenia oświetlenia na podstawie aktualnego poziomu nasłonecznienia na zewnątrz budynku. W nocy powoduje on włączenie oświetlenia ze zredukowaną mocą, aby nie oślepiać zaspanego domownika zmierzającego do łazienki, czy kuchni.

Kuchnia – inteligentny dom KNX / EIB

W przykładowym domu kuchnia połączona została z jadalnią. Praktyka pokazuje, że takie rozwiązanie jest rozsądne i ma bardzo dużo zalet. Przyrządzając czy spożywając posiłki w domu, spędzamy w kuchni bardzo dużo czasu. Dlatego też ważne jest, aby to pomieszczenie posiadało elementy pomagające w codziennych pracach kuchennych i nie tylko. Podobnie jak w hallu, umieszczono tu na ścianie przycisk 5-klawiszowy. Steruje on oświetleniem, ogrzewaniem (ma wbudowany termostat) itp. Przewidziano także zamontowanie ściemniacza, zintegrowanego ze sterownikiem żaluzji. Użytkownik definiuje wartość natężenia światła w kuchni i w zależności od aktualnych warunków nasłonecznienia system reaguje otwarciem lub zamknięciem żaluzji, bądź też regulacją emisji światła z lamp. Tak jak w korytarzu, grzejnik wyposażony jest w siłownik ogrzewania. Gniazdka elektryczne należą do najczęściej wykorzystywanych elementów wyposażenia elektrycznego w kuchni. W przykładowej instalacji KNX/EIB mają one charakter inteligentny. Sprzężone z magistralą mają możliwość uruchamiania i wyłączania dowolnych urządzeń AGD i RTV o określonej porze lub w wyniku zdefiniowanego wcześniej zdarzenia. Na przykład wychodząc z domu nie musimy martwić się, czy wyłączyliśmy piekarnik czy żelazko.

Salon – inteligentny dom KNX / EIB

Jedno z najważniejszych miejsc w domu. Tutaj odpoczywamy po całym dniu pracy, przyjmujemy gości. Należy umiejętnie zaaranżować wnętrze tej części budynku, zwracając uwagę na rozmieszczenie wszelkich jego elementów. Sterowanie ogrzewaniem za pomocą sterowników grzejnikowych rozwiązano tak samo jak w poprzednio opisanych pomieszczeniach. Podobnie rzecz ma się z włącznikiem 5-klawiszowym na ścianie i gniazdkami elektrycznymi. Z racji tego, że salon ma dość dużą powierzchnię, zaprojektowano 5 otworów okiennych. W każdym z nich umieszczono rolety zewnętrzne, lub elektryczne karnisze na zasłony wewnętrzne. To w połączeniu ze ściemniaczami lamp wewnątrz salonu umożliwia tworzenie tzw. scen świetlnych. Scena to kilka lamp włączonych równocześnie z indywidualną mocą. Wystarczy popuścić wodze fantazji, aby stworzyć w domu niepowtarzalną atmosferę odpowiednią do danej sytuacji (przyjęcie, oglądanie TV, czytanie, romantyczna kolacja – tu lepiej wyłączyć wszystkie lampy i skorzystać z zalet 'systemu świeczek knotowych' – nadal sterowanego ręcznie). Możemy tworzyć ciągi rozkazów (kilka zdarzeń występujących po sobie), które nastąpią po wywołaniu jednego polecenia, np. zaprogramowanie kilku scen (nastrojów) w salonie. W jednej chwili zapalamy wtedy kilka lamp, a gasimy inne. Wszystko po naciśnięciu jednego przycisku.

Pokój – inteligentny dom KNX / EIB

Z uwagi na uniwersalność tej części domu podstawowe założenie funkcjonalne jest takie samo lub prawie takie samo np. dla pokoju dziecięcego czy sypialni. Sterowanie tutaj większością funkcji realizujemy za pomocą 3-klawiszowego przycisku ściennego z termostatem. Wydaje się on być wystarczający do tego typu pomieszczenia. Tak jak w innych częściach domu zaprojektowano sterowanie ogrzewaniem i oświetleniem. Umieszczono zatem tutaj sterownik ogrzewania, żaluzji i ściemniacz.

WC – inteligentny dom KNX / EIB

Pomieszczenie to nie posiada okien i w związku z tym należy odpowiednio zaaranżować w nim światło. Zdecydowano się na sprzęgnięcie lamp ze ściemniaczem. Korzyść jaka płynie z takiego rozwiązania w takim przypadku, to brak efektu 'oślepienia', gdy korzystamy z łazienki nocą. Nasz wzrok jest wówczas bardziej wrażliwy. Światło włącza się automatycznie po wejściu do pomieszczenia, aby nie trzeba było szukać wyłącznika. Grzejnik wyposażono w sterownik ogrzewania. Współpracuje z nim 3-klawiszowy przycisk ścienny z termostatem. Podobnie jak w innych częściach domu napotykamy tu inteligentne gniazdko elektryczne. W przypadku zainstalowania w łazience pralki można zaprogramować jeden z klawiszy włącznika ściennego w taki sposób, aby po jego naciśnięciu nastąpiło włączenie zasilania gniazdka, a po określonym czasie (czas pracy pralki) jego odcięcie. Minimalizuje to zagrożenie porażenia prądem. Garaż

Według założenia projektu jest to pomieszczenie dla jednego samochodu, jednak po ewentualnym wyburzeniu ścianki działowej można go przedłużyć i zyskać dzięki temu więcej miejsca. Sterowanie bramą garażową jest kolejnym elementem sprzęgniętym w systemie KNX/EIB  z dowolnego miejsc domu, lub z np. pilota w samochodzie można otworzyć bramę i zapalić światło w garażu. Na ścianie zainstalowano przycisk 3-klawiszowy sterujący oświetleniem, bramą i gniazdkiem.

Ogród – inteligentny dom KNX / EIB

Do inteligentnych urządzeń tu zainstalowanych zaliczamy automatyczne podlewanie ogrodu (tylko, gdy ostatnio nie padał deszcz, co wykrywają czujniki opadów), odbiornik radiowy i pilot. Te ostatnie elementy systemu mogą być bardzo pomocne przy włączaniu na odległość oświetlenia wzdłuż alejek. Pilot posiada klawisze, do których można przypisać dowolne funkcje, wykonywane przez urządzenia KNX/EIB w całym domu. Elementy dodatkowe

Uzupełnieniem zestawu inteligentnych urządzeń przedstawionych powyżej może być na pewno stacja pogodowa. To z niej system i domownicy czerpią informacje o warunkach atmosferycznych i względem nich np. urządzenia instalacji ogrzewania i oświetlenia mogą podejmować decyzje o parametrach swej pracy. Stację taką można umieścić na przykład w ogrodzie.

Innym pomocnym elementem jest tzw. symulator obecności. Funkcja symulacji obecności znacząco wpływa na zmniejszenie ryzyka włamania. Odpowiedni moduł "nagrywa" działania domowników w okresie poprzedzającym np. urlop, a następnie "odtwarza" je podczas nieobecności. Efekt jest bardzo przekonujący, gdyż oddaje rzeczywiste działania, które są różne każdego dnia. Można wybrać, które elementy mają brać udział w symulacji, tak aby nie zużywać niepotrzebnej energii np. na włączanie oświetlenia w WC, czy ogrzewania. Ciekawym elementem jest niewątpliwie zegar synchronizowany radiowo z zegarem atomowym zapewniającym dokładne wskazania czasu, który pozwala tworzyć programy czasowe. Dzięki temu określone urządzenia mogą wykonywać konkretne czynności o wcześniej ustalonych porach dnia, tygodnia miesiąca, czy roku. Wspomniane przyciski ścienne 5- lub 3-klawiszowe są wyposażone w odbiorniki fal podczerwonych i dzięki temu sterowane za pomocą pilota. Odpowiednie zdefiniowanie funkcji pozwala w takim wypadku np. na zgaszenie światła w całym domu bez wstawania z łóżka, czy sterowanie światłem z wygodnego fotela.

Uzupełnieniem kontaktu domownika z domem wyposażonym w system KNX / EIB może być komunikator GSM. W tym przypadku korzystając z telefonu komórkowego kontrolujemy i sterujemy funkcjami instalacji magistralnej z dowolnego miejsca. Pozwala to sprawdzić stan instalacji alarmowej, obwodów prądowych, ogrzewania, itp. A także np. zdalnie włączyć wcześnie rano instalację ogrzewania przy powrocie z urlopu. Komunikator przekaże też w każdej sytuacji meldunek o awarii ogrzewania lub naruszeniu strefy chronionej na telefon właściciela, do sąsiada, miejsca pracy lub do firmy ochroniarskiej, czy Policji.

ŹRÓDŁO: Portal dla architektów i inwestorów – Technologie Budowlane,  http://www.architekci.pl/budownictwotechnologie/index.php?id_fragmenty…